«Алпамыс Батыр» қазақ халық эпосына 120 жыл 

алпамыс 2 Алпамыс батыр (баһадур, алып), түркі халықтарының аттас жалпы эпикалық кейіпкері: қазақтар, өзбектер және қарақалпақ (Алпамыс), және башқұрттар (Алпамыш), татарлар (Алпамша), Батыс сібір татарлары (Алып Мямшян), Алтайлықтар (Алып Манаш). Монғолдарда бұл эпос болған жоқ.

Алпамыс батыр аңызы - барлық түркітілдес халықтардың ортақ мәдени мұрасы. Алпамыс батыр туралы эпос өзінің 1000 жылдығын тойлады, бірақ қазақ халқы оның ерліктері туралы жырларын осы күнге дейін жанына сақтап келеді.

алпамыс 2Қазақ халқы ұрпақтан-ұрпаққа дейін осы батырлық эпосын түрлі нұсқаларда орындады. Ғасырлар қойнауынан бұл аңыз бізге жетті. Эпоста халықтың рухани құндылықтары, оның бейбітшілік туралы ежелден бергі армандары жинақталған.

«Алпамыс батыр» қазақ басылымының ең алғашқы жазбасы 1899 жылы Казанда жарық көрді. Фольклорист-жинақтаушы А.Диваевтың дайындаған басылымының зор ғылыми құндылығы бар. Фольклористер жыршылар Абдраим Байтұрсынов, Сұлтанқұл Аққожаев, Келімбет Серғазиев, Айнабек Нысанов, Әли Оспанов, Рахат, Сүйіншәлі Жанбыршиндерден естіген бұрын белгісіз болған жеті нұсқаны жазып алған.

Олардың ішіндегі ең жақсылары мәтінін Майкөт ақыннан қабылдаған Байтұрсынов пен Аққожаевтың нұсқалары. Эпостың негізгі тақырыбы - қалмақ хандарына қарсы күрес. Екінші тақырып - өзін-өзі хан атаған Ұлтанның қысымшылығынан батырдың отбасын қорғау, қазақ тайпалары мен Алпамыс тайпасының одақтастығын нығайту. Эпоста ерлік істері тұрмыс салтымен өзара тығыз байланысқан.

Шәкен Күмісбеков Алпамыс батыр туралы аңызды орта және орта мектеп оқушыларына арнап бейімдеген. «Алпамыс батыр» эпосы Ақселеу Сейдімбековтің прозалық әңгімеленуінде «Жалын» баспасында жарияланды.


Всего просмотров: 12952

55

 alma  

qwerty

 65abay

кітап мерейтойы 2019

anonse

240118kaz

100-kz

jemkor

Біз әлеуметтік желілердеміз:

large-4bb371ad446b9130e646679e875d9203 1758930-facebookicon1c clipart-bouton-3d-mail-message-web-free-gratuit-1560x1477 vk3-2

Жаңалықтар мұрағаты

Қыркүйек 2019
MoTuWeThFrSaSu
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30      

logo ru

 

st2050kaz fgg kaz mink e02032018095416.gov.kz